ತೆಪ್ಪಾರ ಗೌಡ... (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ – 7)

ತೆಪ್ಪಾರ ಗೌಡ ಮುಂಡಾಸು ಸುತ್ತುವುದರೊಳಗೆ ಮಂಜುಗುಣಿ ತೇರು ನೆಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು.

ಮಂಜುಗುಣಿ ಎಂಬ ಊರಲ್ಲಿ ತೇರನ್ನು ಎಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ತೆಪ್ಪಾರು ಎಂಬ ಊರಿನ ಗೌಡ ಮುಂಡಾಸು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ತಯಾರಾಗಿ ಬರುವುದರೊಳಗೆ ತೇರನ್ನು ಎಳೆದು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು.

ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಲ್ಲದೇ ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂಥವರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಗಾದೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಂಚು ಕಾಣದ ಮೂಳೆ … (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ – 4, 5 ಮತ್ತು 6)

ಹಂಚು ಕಾಣದ ಮೂಳೆ (ಮುದುಕಿ) ಕಂಚು ಕಂಡರೆ ಮೂರು ಸಲ ಬೆಳಗಿ ನೋಡಿದ್ದಳು.

ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಯನ್ನೂ ಕಾಣದ ಮುದುಕಿಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಕ0ಚಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೇನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಮೂರು ಸಲ ತಿಕ್ಕಿ, ತೊಳೆದು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಿಕ್ಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಜಂಭದಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಗಾದೆ ಇದು.

ಇದಕ್ಕೆ ತತ್ಸಮಾನವಾದ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಗಾದೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ.
ಅಲ್ಪನಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯ ಬಂದರೆ ಹಗಲಲ್ಲಿ ದೀವಟಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಮತ್ತು ಮೂರ್ಖನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಬಂದರೆ ಮಧ್ಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಕೊಡೆ ಹಿಡಿದ.
ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದಂತಹ ಹರೀಶ್ ಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದರೆ... (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ - 3)

ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದರೆ ಕಾಸಿಗೊಂದು ಕುದುರೆ.

ನಾವಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆ ದುಬಾರಿ.
ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದರೆ ಒಂದು ಕಾಸಿಗೆ ಒಂದು ಕುದುರೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತರಲು ಕಾಶಿಯ ತನಕ ಹೋಗಬೇಕು.

ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ತರಲು ನಾವಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಬಂದಾಗ ಈ ಗಾದೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲು... (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ - 2)

ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲು, ಅಗಚಯದ ಹೊತ್ತು; ಅಳುವ ಮಕ್ಕಳು, ಹೊರುವ ನೀರು; ಒದ್ದೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಒಡಕಲು ಗಡಿಗೆ; ಒದಕಲು ಎಮ್ಮೆ, ಬಡಕಲು (ಬಡಿಯುವ) ಗಂಡ ಇಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂಟೆ ಕಮ್ಮಿ.

ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಲಿನ ಸಂದರ್ಭ, ಬೇಗ ಕತ್ತಲಾಗುವ ದಿನಗಳು, ಅಳುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳು, ದೂರದಿಂದ ಹೊತ್ತು ತರುವ ನೀರು, ಒದ್ಡೆಯಾದ ಕಟ್ಟಿಗೆ, ಒಡಕು ಗಡಿಗೆ, ಕರೆಯಲು ಹೋದರೆ ಒದೆಯುವ ಎಮ್ಮೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಡ ಇದ್ದರೆ ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ.

ತುಂಬಾ ಕರುಣಾಜಾನಕಾವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಈ ಗಾದೆಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಬಕನ ಬಾರಿ... (ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಗಾದೆ - 1)

ಬಕನ ಬಾರಿ, ಮಗನ ಮದುವೆ, ಹೊಳೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಪರಾನ್ನ.

ಬಕಾಸುರಾನಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪಾಳಿ ಬಂದಿದೆ, ಅದೇ ದಿನ ಮಗನ ಮದುವೆ ಇದೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಹೊಳೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಶ್ರಾಧ್ಧಕ್ಕೂ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದು ಯಾವುದನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವುದನ್ನು ನಂತರ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಯದಂತಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗಾದೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.


ಟಿಪ್ಪಣಿ: ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲೂ ಗಾದೆಗಳು ಇಣುಕುತ್ತಿದ್ದುದು ವಿಶೇಷ. ಅವರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಗಾದೆಗಳು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು.
ಅವರ ಜೊತೆ ಹನ್ನೊಂದು ವರುಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ನಾನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಾದೆಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ಅವರು ನನ್ನೊಂದಿಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರ ನೆನಪುಗಳು ಈ ಗಾದೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಂದಿಗಿವೆ.
ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುವ ಆಸೆ ನನಗೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಗಾದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಬರಹಗಳನ್ನೂ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀಮತಿ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಹೆಗಡೆ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಏಳೂವರೆ ಗಡಿಗೆ ಹೊನ್ನು

ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜ ಹೇಳಿದ ಕತೆ.
ಆಗ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವೇನೂ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.
ವರುಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಅದರ ವಿಶೇಷತೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ...
ಅಜ್ಜ ಆ ಕತೆಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೇಳಿದ್ದ ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದೆ...

ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಡವನಿದ್ದ. ಅವನು ಒಂದು ದಿನ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತರಲು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದಾಗ ತನ್ನ ಬಡತನವನ್ನು ನೆನೆದು ದುಃಖಿಸತೊಡಗಿದ.
ಆಗ ಅವನ ಎದುರು ಒಂದು ದೇವತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳಿತು- "ಅಯ್ಯಾ, ನಿನ್ನ ಬಡತನಕ್ಕಾಗಿ ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ನಾನು ನಿನಗೆ ಏಳೂವರೆ ಗಡಿಗೆ ಹೊನ್ನನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಅದರಿಂದ ನೀನು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಸುಖವಾಗಿರಬಹುದು."
ಆತ ಒಪ್ಪಿ ಏಳೂವರೆ ಗಡಿಗೆ ಹೊನ್ನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಬಂದ. ಜೀವಮಾನದಲ್ಲೇ ಅಷ್ಟು ಹೊನ್ನನ್ನು ಕಂಡಿರದ ಆತ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತ.
ತಕ್ಷಣ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂದು ಆಲೋಚನೆ ಬಂತು- "ಈ ಗಡಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಧ ತುಂಬಿದೆ. ಅದನ್ನೊಂದು ತುಂಬಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಮುಂದೆ ಇಡೀ ಜೀವನ ಸುಖವಾಗಿ ಕಳೆಯಬಹುದು."
ನಂತರ ಆತ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಲು ಹಗಲು ಇರುಳು ದುಡಿಯ ತೊಡಗಿದ.
ದಿನಾಲೂ ಸಂಜೆ ದಿನದ ಗಳಿಕೆಯ ಹೊನ್ನನ್ನು ತಂದು ಗಡಿಗೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ.
ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯಿತು...
ಗಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಧದಷ್ಟೇ ಇತ್ತು. ತುಂಬುವ ಲಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಆತ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಮನಃಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ. ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ ಹಟದಲ್ಲಿ ಕೃಶವಾಗಿ ಹೋದ. ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಹುಚ್ಚನಾಂತಾದ.
ದಿನಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಅರಿವಾಯಿತು, ತಾನು ಎಡವಿದ್ದೇನೆಂದು. ಪುನಃ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಕರೆದ. ದೇವತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.
ಆತ ಹೇಳಿದ- "ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಬಳಿಯಿರುವ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊ. ಇರುವುದರಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಸುಖವಾಗಿರಬಲ್ಲೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ."
ದೇವತೆ ಗಡಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಾಯವಾಯಿತು. ಆತ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಎಷ್ಟೋ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ.

ಇಂದು ನಾವೂ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯಿರುವ ಏಳು ಗಡಿಗೆ ಹೊನ್ನನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸದೆಯೇ ಇನ್ನುಳಿದ ಅರ್ಧ ಗಡಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮನಃಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ?

Home

There is an old saying, ‘Home’ is not the place where you live, but the place where they understand you.

How true! One will never recognize the value of a home unless one really stays in the place other than home. It is not only the place where we learn to utter the first word and listen to some bedtime stories, but it is the place where we are taken care of and the place where all our emotions are understood. We will be cared for everything right from our hunger to our anger. Only people in our home can understand our varying emotions…from our aspiration to our desperation. If we slam the door in anger, they just seem to understand. Can you ever imagine slamming the door at the place other than your home?